KLASY I PRZEDMIOTY

        • plastyka

        • Rok szkolny 2026/2027

          Plastyka klasy IV - VII

          Program nauczania

           

          Przedmiot

           

          Tytuł i numer dopuszczenia  programu                  w SZPN

           

          Autorzy programu

           

          Etap edukacyjny/

          Klasa

          Plastyka

          „Do dzieła! Program nauczania plastyki w klasach 4–7 szkoły podstawowej” dostosowany do nowej podstawy programowej (Reforma 2026)

          SZPN nr 25/2026/2027

           

           

           

          „Do dzieła” Program nauczania plastyki  w klasach 4-7 szkoły podstawowej

          SZPN nr 26/2026/2027

           

          Marta Ipczyńska,

          Marta Rosentha

           

           

           

           

           

          J. Lukas, K. Onak

          M. Ipczyńska,

          N. Mrozowiak

          II etap

          Kl.  IV

           

           

           

           

           

          II etap

          Kl. V-VII

           

          Działania towarzyszące realizacji podstawy programowej z plastyki

          Wykonywanie dekoracji na imprezy szkolne i klasowe.

          Udział uczniów w konkursach.

          Przedmiotowe Zasady Oceniania z plastyki i wymagania edukacyjne na poszczególne oceny

           

          KLASA 4 - Reforma 2026

           

          Cele kształcenia − wymagania ogólne

           

          1. Rozwijanie kreatywności, własnych zainteresowań, twórczej wyobraźni i sprawczości przez swobodną ekspresję twórczą.

          2. Doświadczanie procesu twórczego w różnych formach i technikach.

          3. Kształtowanie tożsamości kulturowej przez uczestnictwo w kulturze.

          4. Rozumienie funkcji sztuk plastycznych, kształtowanie postawy odbiorcy, uczestnika i twórcy kultury.

          5. Inicjowanie i realizowanie indywidualnych i grupowych działań plastycznych.

          6. Rozwijanie umiejętności łączenia sztuk plastycznych z różnymi dziedzinami wiedzy i twórczości.

          7. Interpretowanie dzieł z uwzględnieniem najważniejszych pojęć dotyczących sztuki, rozpoznawanie wybranych artystów i dzieł w kontekście czasów, w których powstały.

          8. Doświadczanie oddziaływania sztuki na dobrostan i samopoznanie, odnajdywanie radości tworzenia.

           

          Plastyka ma na celu rozwijanie naturalnej potrzeby ekspresji twórcze uczniów, kształtowanie ich wrażliwości estetycznej oraz przygotowanie do świadomego i pełnego uczestnictwa w życiu kulturalnym i społecznym.

          Zajęcia są nastawione przede wszystkim na rozwijanie kompetencji przekrojowych: kreatywnego myślenia, krytycznego myślenia, dbania o siebie, kierowania sobą, a także na rozwijanie sprawczości: samoregulacji i przekonania o własnej skuteczności. Nauczanie oparte jest na działaniu, doświadczaniu i eksperymentowaniu z różnorodnymi technikami, mediami i środkami wyrazu artystycznego. Szczególny nacisk jest położony na proces twórczy oraz zaangażowanie ucznia, a nie wyłącznie na efekt końcowy. Istotnym elementem zajęć jest poszerzanie obszaru plastyki o nowe media i współczesne środki artystyczne oraz rozwijanie kompetencji cyfrowych, co pozwala uczniowi lepiej odnaleźć się w dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości wizualnej. W czasie zajęć uczniowie poznają zarówno tradycyjne formy wypowiedzi artystycznej, jak i nowoczesne technologie oraz sposoby komunikacji wizualnej.

           

          Treści nauczania – wymagania szczegółowe dotyczące wiedzy i umiejętności

           

          Wybrane wymagania szczegółowe zostały oznaczone jako należące do modułu kultura.

          Dodatkowo w poszczególnych działach przewidziano wymagania do wyboru, które nauczyciel

          wybiera do realizacji z klasą, tj. przynajmniej jedno wymaganie w ramach danego działu.

           

          1. Własna aktywność twórcza – tworzę, wyrażam, interpretuję.

          Pytanie wiodące: Po co tworzę sztukę?

          Uczeń:

          1) wyraża własne uczucia, wyobrażenia i pomysły przez swobodną ekspresję twórczą;

          2) stosuje wybrane środki wyrazu, takie jak linia, plama, kolor, walor, faktura, kompozycja, kształt, posługuje się nimi dla wyrażania treści, nastroju czy emocji;

          3) eksperymentuje z barwami podstawowymi, pochodnymi, czystymi, złamanymi, dopełniającymi, ciepłymi, zimnymi i innymi, a zdobyte doświadczenia stosuje w swoich pracach;

          4) planuje pracę plastyczną od koncepcji do wykonania, dobierając odpowiednie medium i technikę;

          5) maluje, rysuje, rzeźbi z obserwacji i wyobraźni;

          6) wypowiada się na ważny dla niego temat społeczny przez działanie artystyczne – moduł kultura;

          7) rozpoznaje podstawowe rodzaje sztuk performatywnych i podejmuje działanie twórcze w wybranej formie – moduł kultura;

          8) modeluje bryły i reliefy, konstruuje proste formy przestrzenne z zastosowaniem różnych materiałów;

          9) wykorzystuje w fotografii wybrany rodzaj światła: miękkie i twarde, rozproszone i punktowe, na wysokim i niskim kluczu, padające z różnych kierunków, ciepłe i zimne – do uzyskania określonego charakteru zdjęcia;

          10) inspiruje się sztuką ludową oraz kulturą różnych regionów Polski i świata, tworząc prace plastyczne – moduł kultura;

          11) realizuje własne działania twórcze inspirowane sztuką współczesną;

          12) rozpoznaje znaczenie aktywności twórczych dla swojego dobrostanu i samopoczucia;

          13) podejmuje próby integracji sztuk, tworząc prace z pogranicza plastyki i innych dziedzin (np. wideo-art, street art, land art, komiks 3D, design artystyczny, plakaty interaktywne);

          14) tworzy indywidualnie, w parach lub grupie pracę plastyczną inspirowaną obrazem, muzyką, literaturą, filmem lub spektaklem teatralnym.

           

          Wymagania do wyboru.

          Uczeń

          1) opisuje warstwę wizualną wybranego spektaklu teatralnego i projektuje związaną z nim dowolną formę grafiki użytkowej (np. plakat teatralny, program teatralny, zaproszenie) – moduł kultura;

          2) konstruuje lalki teatralne (np. lalki cieniowe, pacynki, kukiełki) i tworzy scenkę z ich użyciem według własnego pomysłu;

          3) improwizuje krótkie scenki teatralne w parach i grupach, przyjmując pomysły innych i twórczo je rozwijając;

          4) opowiada o sobie i swojej społeczności za pomocą wybranego grupowego działania teatralnego z użyciem elementów oprawy plastycznej (np. rekwizytów, kostiumów, masek) – moduł kultura;

          5) opowiada interesującą go historię, tworząc krótką formę filmową lub animację – moduł kultura;

          6) prezentuje ważne dla siebie treści za pomocą materiałów audiowizualnych;

          7) tworzy reportaż fotograficzny, wykorzystując różne rodzaje planów: detal, zbliżenie, półzbliżenie, pełny, ogólny;

          8) tworzy pracę site-specific związaną z wybraną przestrzenią w szkole lub jej otoczeniu

           

          2. Techniki plastyczne – rozpoznaję, dobieram, stosuję.

          Pytanie wiodące: Jakimi technikami mogę się posługiwać, aby przez sztukę wyrażać swoje myśli i uczucia?

           

          Uczeń:

          1) rozpoznaje podstawowe techniki plastyczne i wykorzystuje je do tworzenia własnych prac plastycznych;

          2) dobiera narzędzia i materiały do wybranej techniki plastycznej;

          3) łączy różne techniki plastyczne w celu uzyskania zamierzonych efektów wizualnych;

          4) eksperymentuje z materiałami i technikami w poszukiwaniu własnego sposobu wypowiedzi plastycznej;

          5) rozwija swoje zainteresowania przez tworzenie prac plastycznych z zastosowaniem technik tradycyjnych i technologii cyfrowych;

          6) tworzy pracę na zaproponowany przez nauczyciela temat w wybranej technice plastycznej oraz w wybranym medium (np. malarskim, graficznym, rysunkowym, nowych mediów, łączonym, fotograficznym, performatywnym).

           

          Wymagania do wyboru.

          Uczeń:

           

          1) eksperymentuje z kolażem cyfrowym i grafiką 3D, tworząc autorskie realizacje plastyczne;

          2) stosuje techniki mieszane w celu uzyskania oryginalnych efektów wizualnych oraz wyrażenia indywidualnych przemyśleń i uczuć;

          3) dokumentuje i prezentuje proces twórczy swojej pracy plastycznej lub pracy innego ucznia, wykorzystując dostępne narzędzia cyfrowe (np. fotografię, aplikacje graficzne, nagrania audio, wideo).

           

          3. Sztuka jako komunikat – rozumiem, interpretuję, dyskutuję. Pytanie wiodące: Jak mogę rozumieć sztukę i o niej opowiadać?

           

          Uczeń:

          1) rozpoznaje dzieła architektury i sztuk plastycznych należące do dziedzictwa kulturowego Polski, Europy i świata – moduł kultura;

          2) porównuje dzieła sztuki z różnych okresów historycznych, takich jak prehistoria, starożytność, średniowiecze, nowożytność, współczesność, oraz wskazuje, jak sztuka odpowiada na potrzeby i charakter swojej epoki – moduł kultura;

          3) określa rolę środków plastycznych w mediach, reklamie, filmie, grach komputerowych oraz omawia przykłady ich zastosowania i oddziaływania na odbiorcę – moduł kultura;

          4) wyszukuje potrzebne informacje o sztuce, korzystając z różnorodnych źródeł, w tym z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, oraz weryfikuje te informacje;

          5) opisuje obraz lub inne dzieło sztuki z wykorzystaniem pojęć języka plastycznego, takich jak linia, barwa, gama barwna, plama, kształt, kontur, światłocień, kompozycja, perspektywa, walor, bryła, faktura – moduł kultura;

          6) interpretuje dzieła sztuki współczesnej i podejmuje dyskusję na temat różnych interpretacji tych dzieł – moduł kultura;

          7) opisuje wrażenia estetyczne wywołane odbiorem dzieła sztuki, podejmuje dyskusję na ich temat – moduł kultura;

          8) opowiada i dzieli się z innymi uczniami swoimi doświadczeniami i wrażeniami jako twórca prac plastycznych – moduł kultura;

          9) udziela konstruktywnej informacji zwrotnej dotyczącej prac plastycznych i ją przyjmuje oraz decyduje o jej wykorzystaniu;

          10) wyjaśnia najważniejsze zasady prawa autorskiego w odniesieniu do wytworów sztuki, stosuje te zasady w sytuacjach życia codziennego, także w świecie cyfrowym;

          11) wyjaśnia, czym jest inspiracja, oryginał, kopia, reprodukcja i falsyfikat, wykorzystuje te pojęcia w rozmowach na temat bieżących lub historycznych wydarzeń dotyczących sztuki – moduł kultura.

           

          4. Sztuka w życiu codziennym – poszukuję, dostrzegam, uczestniczę.

          Pytanie wiodące: W jaki sposób sztuka wpływa na otoczenie i jakość codziennego życia?

           

          Uczeń:

          1) projektuje różne formy grafiki użytkowej (np. plakat, zaproszenie, afisz, kartkę świąteczną, logo) na potrzeby własne i najbliższego środowiska;

          2) rozpoznaje dziedziny sztuki użytkowej, takie jak wzornictwo przemysłowe, ceramika, meblarstwo, elementy małej architektury, grafika i projektowanie, w tym grafika komputerowa, i ocenia wybrane obiekty sztuki użytkowej pod względem estetycznym i funkcjonalnym – moduł kultura;

          3) projektuje w grupie wybrany obiekt sztuki użytkowej (np. nakrycie głowy, okulary, element zastawy stołowej, mebel), tworzy jego przestrzenny prototyp i modyfikuje go na podstawie informacji zwrotnej;

          4) charakteryzuje i ocenia estetykę otoczenia: architekturę, małą architekturę i architekturę krajobrazu w przestrzeni publicznej, formułuje i uzasadnia swoją opinię oraz podejmuje dyskusję na ten temat – moduł kultura;

          5) opisuje swoje wrażenia z lokalnego wydarzenia kulturalnego, w którym brał udział, i formułuje jego ocenę – moduł kultura;

          6) rozpoznaje zależności między elementami wizualnymi w przyrodzie i architekturze oraz wykorzystuje je podczas tworzenia pracy plastycznej;

          7) rozpoznaje w kulturze popularnej źródła inspiracji sztuką dawną i współczesną – moduł kultura;

          8) projektuje budowlę przyszłości wkomponowaną w otoczenie;

          9) dostrzega obecność sztuki i elementów plastycznych w otaczającej go przestrzeni i codziennym życiu (np. w architekturze, przedmiotach codziennego użytku, wystroju wnętrz, reklamie, modzie), dzieli się swoimi spostrzeżeniami i dyskutuje na ten temat – moduł kultura;

          10) eksperymentuje z cyfrową obróbką zdjęć w wybranym programie graficznym.

           

          Wymagania do wyboru.

           

          Uczeń:

          1) wykonuje w grupie makietę budowli lub założenia urbanistycznego;

          2) rozwija swoją uważność, uczestnicząc w spacerze fotograficznym, podczas którego wykonuje zdjęcia tego, co go zainteresowało, i rozmawia o swoim wyborze;

          3) dostrzega przejawy manipulacji wizualnej w reklamie, filmie, fotografii – w tym, jak są tworzone, wybierane i zestawiane ze sobą treści;

          4) projektuje w dowolnym programie komputerowym w przestrzeni kolorów RGB wybraną formę grafiki użytkowej;

          5) projektuje i drukuje zaprojektowaną w przestrzeni kolorów CMYK wybraną formę grafiki użytkowej.

          W ramach zajęć plastyki uczniowie zdobywają doświadczenia edukacyjne, które wspierają ich rozwój osobisty, kulturalny, psychiczny i społeczny oraz budują poczucie sprawczości. Doświadczenia edukacyjne mają charakter praktyczny, wzmacniają kompetencje fundamentalne i przekrojowe oraz rozwijają umiejętności komunikacyjne i współpracę.

          Nauczyciel wybiera z uczniami do realizacji co najmniej dwa doświadczenia edukacyjne w każdym roku szkolnym:

          1) odwiedza z klasą wystawę sztuki, wymienia się refleksjami, w jaki sposób dzieła na niego oddziałują oraz dzięki jakim użytym środkom ekspresji artyści osiągnęli zaobserwowane efekty wizualne;

          2) uczestniczy w spotkaniu na żywo lub on-line z artystą lub kuratorem wystawy, słucha podcast-u lub ogląda film o artyście; wymienia się refleksjami i dyskutuje o inspiracjach, procesie twórczym i przesłaniu sztuki;

          3) pracując w grupie, realizuje projekt artystyczny, angażuje się w działania twórcze, wykonawcze i organizacyjne;

          4) tworzy w plenerze, decyduje przy tym o formie pracy, technice i zastosowanych środkach wyrazu;

          5) w grupie zwiedza on-line galerię lub muzeum i poznaje prezentowane tam dzieła sztuki, na tej podstawie tworzy własną galerię sztuki;

          6) indywidualnie, w parach lub grupie tworzy wielkoformatową pracę plastyczną;

          7) w grupie organizuje wystawę swoich prac, przygotowuje wernisaż z obudową promocyjną wystawy;

          8) pracując w grupie, wypowiada się na ważny dla grupy temat w krótkiej formie teatralnej, korzystając z języka i narzędzi pedagogiki teatru;

          9) projektuje przestrzeń (np. swój pokój, mieszkanie, klasę szkolną, wybraną przestrzeń na zewnątrz) z uwzględnieniem kryteriów estetycznych i funkcjonalnych;

          10) tworzy wypowiedź artystyczną na wybrany temat inspirowaną street art (np. plakat, mural w wersji papierowej, projekt szablonu lub kolaż cyfrowy).

           

          Warunki i sposób realizacji

          Podstawową formą pracy w czasie zajęć są zadania praktyczne: malowanie, rysowanie, konstruowanie, fotografowanie, działania teatralne i tworzenie za pomocą nowych mediów. Wiedza o sztuce i technikach plastycznych jest nabywana głównie w toku działań twórczych. Jeden temat może być realizowany podczas jednej lub kilku godzin lekcyjnych, a czas wykonywania zadań jest dostosowany do indywidualnych predyspozycji uczniów.

          Nauczyciel jest przewodnikiem i inspiratorem. Znając specyfikę grupy oraz potrzeby i możliwości uczniów, dostosowuje do nich formy i metody pracy, a także temat, liczbę godzin zajęć i przestrzeń zajęć. Inspiruje i motywuje uczniów do pracy, zachęca ich do własnej ekspresji, jest dla nich przewodnikiem w świecie sztuki. Wspiera ich samodzielność i refleksyjność, zachęca także do wspólnych poszukiwań i pokazuje różne możliwości, nie narzucając gotowych rozwiązań. Zajęcia z plastyki są okazją do prowadzenia dialogu i wspólnych poszukiwań twórczych. Uczniowie uczą się udzielania sobie konstruktywnej i wspierającej informacji zwrotnej. Dyskusje powinny być prowadzone na podstawie wolności wypowiedzi przy jednoczesnym zachowaniu szacunku do drugiego człowieka. Ważne jest podkreślanie, że w sztuce istnieje wiele prawidłowych rozwiązań, a różnorodność postaw i sposobów podejścia do tematów stanowi wartość i zasób grupy. Istotną częścią lekcji plastyki jest także tworzenie wspólnych projektów artystycznych, co sprzyja budowaniu poczucia przynależności do wspólnoty. W trakcie zajęć są realizowane tematy, których celem jest powstanie dzieła, oraz zadania o charakterze eksperymentalnym. Eksperymentowanie pozwala uczniom na odkrywanie radości tworzenia i poszukiwanie własnych rozwiązań, co sprzyja rozwojowi kreatywności. Na zajęciach plastyki proces twórczy jest równie ważny jak efekt końcowy. Uczniowie uczą się, że popełnianie błędów jest naturalnym elementem rozwoju i pomaga głębiej zrozumieć temat.

          Ocenianie prac ma przede wszystkim charakter motywujący – pokazuje mocne strony, wskazuje obszary do dalszej pracy i wzmacnia poczucie wartości i sprawczości uczniów. 

          Podczas większości lekcji uczniowie mają możliwość wyboru tematu pracy, co pozwala im odkrywać własne zainteresowania i budować poczucie sprawczości. Daje to nauczycielowi okazję do lepszego poznania swoich uczniów. Uczniowie korzystają zarówno z tradycyjnych technik plastycznych, jak i nowych mediów oraz sztuk performatywnych. Mogą łączyć różne media, eksperymentować ze środkami wyrazu i poszukiwać własnych sposobów realizacji tematów. Ważnym elementem plastyki są działania poza szkołą, umożliwiające uczniom kontakt z różnymi formami sztuki i kultury. W miarę możliwości są organizowane wycieczki do galerii, muzeów, teatrów, parków, na wydarzenia kulturalne oraz spacery uwrażliwiające na otoczenie i plenery w okolicach szkoły. Zwiedzanie zabytków, muzeów i galerii może być również realizowane on-line. Ważne miejsce w procesie dydaktycznym zajmują także rozmowy z artystami i odwiedzanie ich pracowni. W realizacji zajęć plastycznych szczególne znaczenie ma wzmocnienie postawy nastawionej na rozwój i budowanie przekonania o własnej sprawczości. Niezależnie od indywidualnych przekonań uczniów o posiadanych zdolnościach plastycznych lub ich braku ważne jest stwarzanie takich działań i doświadczeń edukacyjnych, w których uczniowie dostrzegają, że wysiłek, zaangażowanie i wytrwałość w realizacji zadań artystycznych prowadzą do stopniowej poprawy umiejętności i osiągania coraz lepszych efektów. Dzięki temu lekcje plastyki stają się przestrzenią rozwijania poczucia sprawczości, odwagi twórczej isamodzielnego podejmowania decyzji w procesie tworzenia.

           

           

          PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA (PZO) – PLASTYKA KLASA 4

          Program: „Do dzieła!” (Nowa Era) | Rok szkolny: 2026/2027
          Zgodnie z nową podstawą programową (Reforma 2026)


           

           RAMY PRAWNE I ORGANIZACYJNE PZO (REFORMA 2026)

          1. Konstrukcja wymagań opiera się na znowelizowanej podstawie programowej z sierpnia 2026 roku (reforma „Kompas Jutra”) oraz programie nauczania wydawnictwa Nowa Era.

          2. Zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Edukacji Narodowej, nadrzędnym celem oceniania jest wspieranie rozwoju ucznia poprzez informację zwrotną oraz docenianie procesu twórczego i wkładu pracy, a nie wrodzonych uzdolnień artystycznych.

          3. Każda ocena bieżąca wspierana jest komentarzem ustnym lub pisemnym według zasady OK: docenienie – wskazówka – porada.

          4.Ocenie podlegają wyłącznie działania plastyczne wykonywane samodzielnie przez ucznia na lekcji. Nie zadaje się i nie ocenia manualnych prac domowych.


           

          ROZBUDOWANE WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY

          Ocena / Poziom

          Działania plastyczne i warsztat

          Wiedza i pojęcia

          Postawa i organizacja

          CELUJĄCY (6)
          Poziom Twórczy

          • Wykazuje pełną samodzielność i unikalną kreatywność.
          • Swobodnie eksperymentuje z nowymi technikami.
          • Tworzy dopracowane i wyraziste kompozycje plastyczne.

          • Bezbłędnie i naturalnie stosuje terminologię plastyczną.
          • Samodzielnie analizuje dzieła sztuki.
          • Rozwija zainteresowania poza program szkolny.

          • Pracuje z pasją i skupieniem przez całe zajęcia.
          • Chętnie służy pomocą innym uczniom w klasie.
          • Wzorowo dba o porządek na stanowisku pracy.

          BARDZO DOBRY (5)
          Poziom Dopełniający

          • Samodzielnie i sprawnie wykonuje powierzone zadania.
          • Prawidłowo dobiera i wykorzystuje narzędzia.
          • Estetycznie i starannie realizuje koncepcje plastyczne.

          • W pełni opanował pojęcia i terminy z klasy 4.
          • Prawidłowo rozpoznaje podstawowe dziedziny sztuki.
          • Formułuje proste, logiczne wypowiedzi o sztuce.

          • Aktywnie i z zaangażowaniem uczestniczy w każdej lekcji.
          • Zawsze przynosi potrzebne materiały plastyczne.
          • Dokładnie sprząta miejsce pracy po zakończeniu działań.

          DOBRY (4)
          Poziom Rozwijający

          • Poprawnie wykonuje podstawowe ćwiczenia warsztatowe.
          • Czasami korzysta z drobnych wskazówek nauczyciela.
          • Prace są estetyczne i ukończone w wyznaczonym terminie.

          • Rozumie podstawowe pojęcia (np. linia, barwa, plama).
          • Zna najważniejsze zabytki oraz kulturę swojego regionu.
          • Prawidłowo odpowiada na pytania nauczyciela.

          • Wykazuje stałe, stabilne zaangażowanie w pracę.
          • Jest przygotowany do zdecydowanej większości lekcji.
          • Utrzymuje porządek na swoim biurku podczas zajęć.

          DOSTATECZNY (3)
          Poziom Podstawowy

          • Wykonuje proste, odtwórcze lub schematyczne zadania.
          • Często wymaga pomocy nauczyciela przy trudniejszych krokach.
          • Prace bywają niedokończone lub mało staranne.

          • Zna wybrane, najprostsze pojęcia z zakresu plastyki.
          • Ma wyraźne trudności z samodzielną analizą dzieł.
          • Mylą mu się niektóre terminy plastyczne.

          • Pracuje nieregularnie, bardzo łatwo się rozprasza.
          • Zdarza mu się zapomnieć materiałów lub zeszytu.
          • Wymaga wielokrotnego przypominania o sprzątaniu.

          DOPUSZCZAJĄCY (2)
          Poziom Konieczny

          • Podejmuje próby pracy wyłącznie przy silnym wsparciu.
          • Ma duże trudności manualne, techniczne i koordynacyjne.
          • Tworzy bardzo uproszczone, szczątkowe formy.

          • Kojarzy tylko najbardziej elementarne hasła z lekcji.
          • Z pomocą nauczyciela wskazuje barwy lub kształty.
          • Wykazuje poważne luki w wiedzy teoretycznej.

          • Wykazuje minimalne, chwilowe chęci do działania.
          • Często jest nieprzygotowany do lekcji (brak przyborów).
          • Niechętnie porządkuje swoje miejsce po pracy.

          NIEDOSTATECZNY (1)
          Brak osiągnięć

          • Świadomie i trwale odmawia podjęcia jakiejkolwiek pracy.
          • Celowo niszczy materiały plastyczne lub prace innych.
          • Lekceważy instrukcje nauczyciela oraz zasady BHP.

          • Nie opanował żadnego z wymaganych pojęć programowych.
          • Odmawia udzielenia odpowiedzi na pytania teoretyczne.
          • Nie wykazuje jakiejkolwiek chęci do nauki przedmiotu.

          • Ignoruje polecenia i dezorganizuje bieg lekcji.
          • Nigdy nie przynosi materiałów plastycznych.
          • Pozostawia po sobie rażący nieporządek w sali.


           

          TABELA III: WARUNKI DOSTOSOWANIA WYMAGAŃ (SPE)

          Rodzaj dysfunkcji / orzeczenia

          Sposób dostosowania wymagań i formy oceniania

          Dysleksja / Dysgrafia / Dyspraksja

          Całkowite zawieszenie kryterium precyzji manualnej, czystości plamy i estetyki linii. Wydłużenie czasu wykonania zadania na kolejnych lekcjach. Ocena za pomysł i wkład pracy.

          Spektrum Autyzmu / Asperger

          Formułowanie jasnych, jednoznacznych komunikatów bez metafor. Unikanie technik sensorycznie uciążliwych (brudzące dłonie farby, glina). Możliwość pracy indywidualnej.

          ADHD / ADD

          Dzielenie zadań na mniejsze, etapowe części. Wystawianie ocen cząstkowych i pochwał za drobne postępy. Tolerowanie potrzeby kontrolowanego ruchu podczas lekcji.

          Niepełnosprawność intelektualna

          Redukcja wymagań teoretycznych do absolutnego minimum. Uproszczenie kompozycji prac do podstawowych kształtów. Ocena wyłącznie za starania i chęć podjęcia pracy.


           

          TABELA IV: SZABLON KARTY INFORMACJI ZWROTNEJ DLA UCZNIA

          Składnik oceny opisowej

          Informacja dla ucznia klasy 4

          Temat zrealizowanego zadania

          ............................................................................................................................................

          Co zrobiłeś/aś świetnie (Docenienie)

          ............................................................................................................................................

          Co wymaga poprawy (Wskazówka)

          ............................................................................................................................................

          Osiągnięty poziom / Ocena

          [ ] Twórczy (6) [ ] Dopełniający (5) [ ] Rozwijający (4) [ ] Podstawowy (3) [ ] Konieczny (2)


           

          TABELA V: WYPRAWKA PLASTYCZNA DLA RODZICÓW (NOWA ERA)

          Kategoria przyborów

          Szczegółowy wykaz materiałów

          Uwagi organizacyjne

          Materiały papierowe

          Blok rysunkowy A4 (biały/kolorowy), blok techniczny A4 (biały/kolorowy), teczka A4 na gumkę.

          Wszystkie bloki i teczka powinny być wyraźnie podpisane na okładce.

          Techniki malarskie

          Farby plakatowe (min. 12 kolorów), zestaw 3 pędzli (różna grubość), plastikowy kubek bezwylewny.

          Zaleca się przyniesienie starej koszulki jako fartuszka ochronnego.

          Rysunek i plastyka

          Plastelina (min. 6 kolorów), podkładka A4, kredki ołówkowe, kredki świecowe lub pastele olejowe.

          Należy regularnie sprawdzać stan zużycia plasteliny i kredek.

          Narzędzia łączące

          Ołówek miękki (2B lub 3B), gumka, temperówka, klej w sztyfcie (mocny), nożyczki z zaokrąglonym ostrzem.

          Nożyczki muszą być dopasowane do profilu ręki dziecka (prawa/lewa).


           

           

           

          Przedmiotowe Zasady Oceniania  i wymagania na poszczególne oceny z plastyki w klasach V – VII


           

          I. Charakterystyka programu nauczania

          Prezentowany program nauczania jest zgodny z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (DzU z dnia 24 lutego 2017 r., poz. 356).


           

          Cele kształcenia – wymagania ogólne

          I. Opanowanie zagadnień z zakresu języka i funkcji plastyki; podejmowanie działań twórczych, w których wykorzystane są wiadomości dotyczące formy i struktury dzieła.

          II. Doskonalenie umiejętności plastycznych – ekspresja twórcza przejawiająca się w działaniach indywidualnych i zespołowych.

          III. Opanowanie podstawowych wiadomości z zakresu kultury plastycznej, jej narodowego i ogólnoludzkiego dziedzictwa kulturowego.


           

          Treści nauczania – wymagania szczegółowe

          I. Opanowanie zagadnień z zakresu języka i funkcji plastyki; podejmowanie działań

          twórczych, w których wykorzystane są wiadomości dotyczące formy i struktury dzieła.

          Uczeń:

          1) wykazuje się znajomością dziedzin sztuk plastycznych: malarstwa, rzeźby, grafiki, architektury (łącznie z architekturą wnętrz), rysunku, scenografii, sztuki użytkowej dawnej i współczesnej (w tym rzemiosła artystycznego); rozumie funkcje tych dziedzin i charakteryzuje ich język; rozróżnia sposoby i style wypowiedzi w obrębie dyscyplin; zna współczesne formy wypowiedzi artystycznej, wymykające się tradycyjnym klasyfikacjom, jak: happening, performance, asamblaż; sztuka nowych mediów;

          2) rozróżnia cechy i rodzaje kompozycji w naturze oraz w sztukach plastycznych (odnajduje je w dziełach mistrzów, a także w tworach i zjawiskach przyrody); tworzy różnorodne układy kompozycyjne na płaszczyźnie i w przestrzeni (kompozycje otwarte i zamknięte, rytmiczne, symetryczne, statyczne i dynamiczne); ustala właściwe proporcje poszczególnych elementów kompozycyjnych, umiejętnie równoważy kompozycję, wykorzystując kształt i kontrast form;

          3) klasyfikuje barwy w sztukach plastycznych; wykazuje się znajomością pojęć: gama barwna, koło barw, barwy podstawowe i pochodne, temperatura barwy, walor barwy; rozróżnia i identyfikuje w dziełach mistrzów i własnych kontrasty barwne: temperaturowe, dopełnieniowe i walorowe; podejmuje działania twórcze z wyobraźni i z zakresu interpretacji natury, uwzględniające problematykę barwy;

          4) charakteryzuje i rozróżnia sposoby uzyskania iluzji przestrzeni w kompozycjach płaskich; rozpoznaje rodzaje perspektyw (w tym m.in.: rzędowa, kulisowa, aksonometryczna, barwna, powietrzna, zbieżna); rozpoznaje i świadomie stosuje światłocień, jako sposób uzyskania iluzji przestrzeni; podejmuje działania kreatywne z wyobraźni i z natury, skoncentrowane wokół problematyki iluzji przestrzeni;

          5) charakteryzuje pozostałe środki wyrazu artystycznego, takie jak: linia, plama, faktura; wykorzystuje wskazane środki w działaniach plastycznych (kompozycjach z wyobraźni i transpozycji natury);

          6) rozróżnia gatunki i tematykę dzieł w sztukach plastycznych (portret, autoportret, pejzaż, martwa natura, sceny: rodzajowa, religijna, mitologiczna, historyczna i batalistyczna); niektóre z tych gatunków odnajduje w grafice i w rzeźbie; w rysunku rozpoznaje studium z natury, karykaturę, komiks, rozumie, czym jest w sztuce abstrakcja i fantastyka; podejmuje działania z wyobraźni i z natury w zakresie utrwalania i świadomości gatunków i tematów w sztuce, stosuje w tym zakresie różnorodne formy wypowiedzi (szkice rysunkowe, fotografie zaaranżowanych scen i motywów, fotomontaż).


           

          II. Doskonalenie umiejętności plastycznych – ekspresja twórcza przejawiająca się

          w działaniach indywidualnych i zespołowych. Uczeń:

          1) w zadaniach plastycznych interpretuje obserwowane przedmioty, motywy i zjawiska, stosując środki wyrazu zgodnie z własnym odczuciem; w wyższych klasach podejmuje również próby rysunkowego studium z natury;

          2) wyraża w pracach plastycznych uczucia i emocje wobec rzeczywistości, a także płynące z inspiracji muzycznych czy literackich (impresja i ekspresja); rysuje, maluje, ilustruje zjawiska i wydarzenia realne i wyobrażone (także w korelacji z innymi przedmiotami);

          3) modeluje bryły i reliefy, konstruuje samodzielnie małe rzeźbiarskie formy przestrzenne i bryły architektoniczne, a większe projekty realizuje we współpracy z innymi; tworzy aranżacje przestrzenne z gotowych elementów stosując układy kompozycyjne właściwe dla uzyskania zamierzonego wyrazu;

          4) projektuje graficzne formy użytkowe (zaproszenie, okładka, plakat); kształtuje przestrzenne formy dekoracyjne i scenograficzne – indywidualnie i w zespole; umiejętności te wykorzystuje w przygotowywaniu imprez i uroczystości szkolnych, np. powiązanych z kalendarzem różnego typu świąt;

          5) podejmuje próby integracji sztuk tworząc zespołowo teatr plastyczny (animacja form plastycznych w przestrzeni plus światło i dźwięk ) oraz realizując inne rodzaje kreacji z pogranicza plastyki i pokrewnych dziedzin jak pantomima, taniec, film animowany;

          6) stosuje różnorodne techniki plastyczne (proste techniki graficzne, rzeźbiarskie, malarskie, elementy obrazowania cyfrowego fotograficznego i z wykorzystaniem wybranych graficznych programów komputerowych);

          7) podejmuje działania z zakresu estetycznego kształtowania otoczenia; projektuje i realizuje formy dekoracyjne, podnoszące estetykę otoczenia (wykorzystuje elementy gotowe, aranżując własny pokój, np. projektując nakrycie stołu na uroczystość rodzinną z wykorzystaniem m.in. dekoracji kwiatowej; uwzględnia zasady estetyki podawania potraw).


           

          III. Opanowanie podstawowych wiadomości z zakresu kultury plastycznej, jej narodowego i ogólnoludzkiego dziedzictwa kulturowego. Uczeń:

          1) zna dziedzictwo kulturowe najbliższego otoczenia, wymienia zabytki i dzieła architektury (historycznej i współczesnej);

          2) zapoznaje się z twórczością artystów w obrębie „małej ojczyzny”;

          3) rozumie znaczenie twórczości ludowej; rozróżnia różne jej formy; zna pojęcia sztuka ludowa i etnografia;

          4) wymienia, rozpoznaje i charakteryzuje najważniejsze obiekty kultury wizualnej w Polsce, wskazuje ich twórców;

          5) rozpoznaje wybrane, najbardziej istotne dzieła z dorobku innych narodów;

          6) rozumie i charakteryzuje na wybranych przykładach z różnych dziedzin pojęcie stylu w sztuce;

          7) wykazuje się znajomością najważniejszych muzeów i kolekcji dzieł sztuki w Polsce i na świecie;

          8) zna i stosuje zasady prezentacji i upowszechniania dzieł zgodnie z prawem i etyką.


           


           

          Warunki i sposób realizacji

          Zajęcia plastyki mają przede wszystkim rozwijać wyobraźnię i kreatywność, niezbędną w rozwoju osobowości młodego człowieka. Mają także aspekt poznawczy i wychowawczy. Plastykę należy traktować jako szansę integralnego rozwoju, w którym uczniowie nie tylko wyrażają przez sztukę własne odczucia i emocje, ale także uczą się cierpliwości, dyscypliny i samokontroli w trakcie powstawania prac oraz angażują się, poprzez sztukę, w życie społeczne.

          Należy pamiętać, że zagadnienia teoretyczne nie mogą dominować nad ćwiczeniami praktycznymi, a plastyka w szkole podstawowej nie powinna zamienić się w regularną historię sztuki. Wszelkie wiadomości dotyczące teorii sztuki oraz jej historii stanowią jedynie uzupełnienie i bazę poznawczą do podejmowanych działań artystycznych. Dzieje sztuki powinny być zatem przedstawiane problemowo, a nie zgodnie z jej historycznym rozwojem. Bardzo ważną kwestią w nauczaniu plastyki jest takie planowanie pracy, aby było zgodne z psychofizycznym rozwojem dziecka. W pierwszym rzędzie dotyczy to treści kształcenia. W klasach IV–VI powinny być wprowadzane zagadnienia z zakresu funkcji i języka plastyki, ujęte w dziale I. Pamiętać jednak należy, że wszystkie zagadnienia teoretyczne, uczniowie przyswajają przede wszystkim poprzez działania praktyczne. W klasach starszych (VI i VII) wiadomości powinny być utrwalane, zgodnie ze spiralnym modelem nauczania, poprzez powracanie do działań twórczych, w których wykorzystywane są zagadnienia dotyczące formy i struktury dzieła. Wiadomości z zakresu kultury plastycznej, jej narodowego i ogólnoludzkiego dziedzictwa kulturowego, opisane w dziale III proponuje się wprowadzić w klasie VII. Natomiast doskonalenie umiejętności plastycznych i ekspresja twórcza dotyczy wszystkich klas II etapu edukacyjnego (z uwzględnieniem możliwości percepcyjnych uczniów).

          Przejawia się to między innymi w odpowiednim dobieraniu zadań, technik, formatów i czasu realizacji. Należy pamiętać, że im młodsze dziecko, tym więcej zadań powinno się wprowadzać z wyobraźni i pamięci. Jedynie w klasach starszych mogą być wprowadzane ćwiczenia oparte na bezpośredniej obserwacji natury. Z tego powodu zagadnienia związane np. z iluzją przestrzeni, należy wprowadzać w klasach VI i VII. Podobnie różnicowanie technik powinno być ściśle związane z możliwościami psychofizycznymi uczniów oraz z możliwościami bazowymi szkoły. Do działań artystycznych na płaszczyźnie poleca się w klasach młodszych formaty mniejsze, a w klasach starszych sukcesywnie zwiększane.

          Ćwiczenia praktyczne powinny być planowane na pojedyncze godziny lekcyjne, w niektórych przypadkach (jedynie w klasach starszych), praca może być kontynuowana na kolejnej lekcji. Przeważać powinny zajęcia w pracowniach szkolnych, w ramach których dominować mają aktywności warsztatowe. W trakcie realizacji programu należy uwzględniać różne formy i metody kształcenia. Powinno się w tym również uwzględnić działania zespołowe, zwłaszcza przy pracach wymagających dużego wkładu i wysiłku. Tego rodzaju działania (realizowane np. w formie projektów edukacyjnych), dają szansę powiązań interdyscyplinarnych i rozwijają różnorodne formy ekspresji twórczej. Pobudzają one sferę emocjonalną, poprzez angażowanie różnych zmysłów. Płaszczyzną wspólną może być na przykład teatr, w którym integrują się języki: literatury (słowo), muzyki (oprawa muzyczna), plastyki (scenografia i kostiumy) i gestu lub przygotowanie uroczystości szkolnych. Warto poszukać tego rodzaju wspólnych płaszczyzn i podjąć współpracę z innymi nauczycielami w ich realizacji. Praca metodą projektu istotna jest szczególnie w klasach starszych.

          Lekcje w miarę możliwości powinny być uzupełniane innymi formami zajęć, realizowanymi we wszystkich latach nauki. Ich celem jest m.in. upowszechnianie kultury i współpraca z instytucjami i osobami działającymi na rzecz rozwoju kultury i sztuki.

          Do takich form należą:

          1) lekcje w: galeriach, muzeach, obiektach sakralnych, pracowniach twórców;

          2) wycieczki, w tym zajęcia plenerowe;

          3) tworzenie wystaw prac własnych, klasowych i szkolnych;

          4) zwiedzanie wystaw;

          5) spotkania z artystami;

          6) poznawanie zabytków i twórców regionu oraz, w miarę możliwości, współtworzenie kultury regionalnej w powiązaniu z instytucjami zajmującymi się upowszechnianiem kultury i sztuki;

          7) udział w konkursach plastycznych.


           

          Nauczyciele plastyki mają obowiązek dostosowywania wymagań do indywidualnych potrzeb, możliwości i predyspozycji uczniów. Dotyczy to zwłaszcza uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, których charakteryzuje szczególna wrażliwość artystyczna i zdolności twórcze.

          Uczniów przejawiających szczególne pasje artystyczne, należy wspierać w rozwoju. Istotne znaczenie w rozwoju ma też wychowanie w poczuciu odpowiedzialności i szacunku dla prac własnych i cudzych, w tym dziedzictwa kulturowego. Może się to przejawiać także w tworzeniu zbioru własnych prac, ich dokumentowaniu i zgodnym z prawem publikowaniu.

          Nauczyciele powinni zwracać uwagę i uwrażliwiać uczniów na ochronę własności intelektualnej i nie dopuszczać do tworzenia plagiatów oraz publikowania m.in. w mediach prac bez zgody twórcy oraz prac przedstawiających inne osoby bez ich zgody (ochrona wizerunku). Powinni też kształtować postawy właściwie rozumianej tolerancji dla twórczości innych osób z uwzględnieniem poszanowania godności człowieka oraz postawy odpowiedzialności za treść i formę własnej twórczości plastycznej.


           

          I.1. Program nauczania a struktura podręczników Do dzieła!

          Program Do dzieła! obejmuje realizację najważniejszych zagadnień z zakresu teorii sztuki oraz różnorodne działania manualne. W pierwszej kolejności przewidywane jest zapoznanie ucznia z podstawowymi terminami plastycznymi i bogactwem środków warsztatu plastycznego. Dzięki nim uczeń zdobywa wiedzę i narzędzia umożliwiające mu świadomą i efektywną działalność twórczą. W trakcie omawiania kolejnych treści nauczania uczeń zapoznaje się z podstawowymi terminami stosowanymi w plastyce (np. zagadnienia: „Linia i punkt”, „Plama”, „Barwy podstawowe i pochodne”) oraz z najważniejszymi technikami plastycznymi (na przykład zagadnienia: „Techniki rysunkowe”, „Techniki malarskie”).

          W osiągnięciu tych zadań pomocne są między innymi praca z materiałem ilustracyjnym i zdjęciowym oraz ćwiczenia plastyczne. Następnie zgromadzone wiadomości i doświadczenia uczeń wykorzystuje w trakcie poznawania problematyki związanej z najważniejszymi dziedzinami twórczości artystycznej. Dotyczą one między innymi rysunku, malarstwa, grafiki, rzeźby, architektury czy współczesnych form sztuki, na przykład filmu czy fotografii. Rozszerzony zasób pojęć i informacji ułatwia uczniowi analizowanie zarówno dzieł sztuki, jak i różnorodnych elementów otoczenia. Pozwala dostrzegać ich walory estetyczne i ekspresyjne, stymuluje wyobraźnię i inwencję twórczą ucznia. Istotną rolę odgrywa również rozwijanie umiejętności wyrażania i uzasadniania własnych opinii oraz kształtowanie postawy tolerancji wobec poglądów i dokonań innych osób.

          Z zagadnieniami plastycznymi problemowo powiązane są treści z zakresu historii sztuki, np. podczas omawiania zagadnienia linii i punktu proponowane jest wprowadzenie informacji o sztuce prehistorycznej, przy sztuce użytkowej – secesji, a w przypadku fotografii – dadaizmu i surrealizmu.


           

          II. Cele kształcenia i wychowania

          Głównym celem nauczania plastyki w szkole podstawowej jest rozwój wyobraźni twórczej oraz umożliwienie uczniom swobodnej ekspresji plastycznej. Istotne znaczenie ma również rozwijanie umiejętności odbioru wypowiedzi artystycznych i wykorzystanie zawartych w nich informacji oraz przygotowanie uczniów do analizy i interpretacji tekstów kultury. Zadania te można realizować dzięki szczegółowo zaplanowanym celom kształcenia i wychowania, uwzględniającym indywidualizację pracy uczniów oraz warunki, w których realizowany jest program.


           

          Szczegółowe cele kształcenia

          – Poznanie elementarnych pojęć plastycznych oraz związanych z innymi dziedzinami sztuki, np. filmem, fotografią.

          – Orientacja w najważniejszych zagadnieniach teorii sztuki.

          – Poznanie różnorodnych form twórczości.

          – Wiedza na temat wybitnych dzieł architektury i sztuk plastycznych w Polsce i na świecie.

          – Poznanie twórczości artystów ludowych własnego regionu.

          – Wiedza na temat zabytków, instytucji kulturalnych oraz dzieł sztuki w najbliższym

          otoczeniu, w Polsce i w Europie.

          – Plastyczne widzenie natury, a nie postrzeganie jej tylko w sposób „przedmiotowy”, „literacki”.

          – Interpretacja i ocena otoczenia pod kątem wartości plastycznych.

          – Posługiwanie się podstawowym warsztatem plastycznym.

          – Rozróżnianie określonych dyscyplin w takich dziedzinach, jak: architektura, sztuki plastyczne, fotografia, film.

          – Świadome wykorzystywanie w samodzielnych działaniach różnorodnych technik plastycznych oraz narzędzi multimedialnych.

          – Umiejętne i twórcze posługiwanie się różnymi materiałami, narzędziami i technikami właściwymi dla określonych dziedzin sztuki.

          – Realizowanie określonych działań plastycznych i własnych pomysłów.

          – Korzystanie z różnorodnych źródeł informacji w celu rozwijania zainteresowań plastycznych i pogłębiania wiedzy o sztuce.

          – Dokonywanie wyborów i podejmowanie samodzielnych działań plastycznych.

          – Rozpoznawanie własnych możliwości i uzdolnień plastycznych oraz przezwyciężanie trudności w podejmowaniu działań plastycznych.


           

          Szczegółowe cele wychowania

          – Samodzielne zdobywanie wiedzy na temat sztuki regionalnej i środowiskowej.

          – Rozwój wyobraźni twórczej, kreatywnego myślenia i działania.

          – Aktywny i świadomy odbiór dzieł sztuki.

          – Odwiedzanie muzeów i galerii oraz uczestnictwo w wystawach.

          – Kolekcjonowanie reprodukcji dzieł sztuki.

          – Ciekawość i pragnienie poznawania nowych zagadnień plastycznych.

          – Potrzeba artystycznej ekspresji.

          – Gromadzenie wytworów sztuki ludowej oraz wiadomości z nią związanych.

          – Rozwój wrażliwości estetycznej i emocjonalnej.

          – Otwartość w wyrażaniu własnych sądów i opinii.

          – Tolerancja wobec działań, zainteresowań i sądów innych ludzi.

          – Szacunek dla twórców różnych form sztuki i ich artystycznych dokonań.

          – Przyjmowanie pod wpływem sztuki właściwych postaw moralnych i społecznych.

          – Włączanie sztuki we własne życie.


           

          IV. Procedury osiągania celów kształcenia

          Pełna realizacja celów kształcenia jest uzależniona od odpowiedniego doboru metod nauczania. Wykorzystanie zróżnicowanych form pracy z uczniem oraz technik motywacji to czynniki, które w znacznym stopniu ułatwiają i uatrakcyjniają proces przekazywania wiedzy i kształcenia kompetencji. Nauczanie przedmiotu plastyka wiąże się z pewnymi trudnościami, z których najpowszechniejsze to ograniczony czas realizacji programu i niewystarczające wyposażenie pracowni. Istotnym wyzwaniem jest także inspirowanie uczniów niezainteresowanych przedmiotem, kształtowanie ich potrzeb estetycznych i wzbudzanie w nich potrzeby tworzenia.

          Sugerowane w realizacji programu techniki pracy reprezentują kilka grup metod nauczania: metody podające, poszukujące, oglądowe oraz wdrażające do praktycznego działania.


           

          V. Zakładane osiągnięcia ucznia

          W planowaniu pracy i ocenianiu postępów w nauce konieczne jest określenie oczekiwanych osiągnięć ucznia. Muszą być one sformułowane zgodnie z celami kształcenia i wychowania oraz treściami nauczania. Osiągnięcia ucznia zostały określone w obszarach wiedzy i umiejętności oraz postaw.


           

          Uczeń potrafi:

           wymienić i określić specyfikę oraz funkcje dziedzin sztuk plastycznych – tradycyjnych i nowych;

           rozróżniać cechy i rodzaje kompozycji w naturze oraz sztukach plastycznych, a także tworzyć układy kompozycyjne na płaszczyźnie i w przestrzeni;

           klasyfikować barwy, rozróżniać i identyfikować różnorodne kontrasty barwne;

           rozróżniać sposoby uzyskania iluzji przestrzeni w kompozycjach płaskich;

           rozpoznawać rodzaje perspektywy;

           świadomie stosować światłocień jako sposób iluzji przestrzeni i podejmować działania kreatywne z wyobraźni i z natury, skoncentrowane wokół problematyki iluzji przestrzeni;

           rozróżniać gatunki i tematykę dzieł w sztukach plastycznych;

           interpretować obserwowane przedmioty, motywy i zjawiska w zadaniach plastycznych, a w wyższych klasach podejmować próby rysunkowego studium z natury;

           wyrażać w pracach plastycznych uczucia i emocje;

           konstruować samodzielnie małe rzeźbiarskie formy przestrzenne i bryły architektoniczne oraz tworzyć aranżacje przestrzenne z gotowych elementów;

           projektować graficzne formy użytkowe;

           podejmować próby integracji sztuk, realizując kreacje z pogranicza plastyki i dziedzin pokrewnych oraz tworząc zespołowo teatr plastyczny;

           stosować różnorodne techniki plastyczne;

           podejmować działania z zakresu estetycznego kształtowania otoczenia;

           rozróżniać formy twórczości ludowej;

           wymieniać, rozpoznawać i charakteryzować najważniejsze obiekty kultury wizualnej w Polsce i wskazać ich twórców;

           rozpoznawać najbardziej istotne dzieła z dorobku innych narodów;

           charakteryzować na wybranych przykładach pojęcie stylu w sztuce;

           wykazać się znajomością najważniejszych muzeów i kolekcji dzieł sztuki w Polsce i na świecie;

           stosować zasady prezentacji i upowszechniania dzieł zgodnie z prawem i etyką.


           

          VI. Metody i kryteria oceny osiągnięć ucznia

          Ocenianie osiągnięć na lekcjach plastyki jest trudne ze względu na duże różnice w uzdolnieniach uczniów oraz subiektywizm odbioru twórczości. Podczas wystawiania oceny nauczyciel powinien brać pod uwagę – oprócz rozwoju umiejętności plastycznych – postawę i zaangażowanie ucznia. Proponowane kryteria ogólne dotyczą wiadomości i umiejętności, które uczeń powinien opanować w ciągu drugiego etapu kształcenia. Nauczyciel może samodzielnie dostosować wymagania na poszczególne oceny do poziomu klasy, w której uczy.


           

          Uczeń, który uzyskał stopień:

          • niedostateczny – nie opanował podstawowych wiadomości i umiejętności z zakresu przedmiotu. Nie uczestniczy w lekcji i nie jest przygotowany do zajęć. Nie odrabia zadanych prac domowych. Świadomie lekceważy podstawowe obowiązki szkolne.

          • dopuszczający – powinien być przygotowany do większości lekcji (przynosić potrzebne materiały) oraz z pomocą nauczyciela wykonywać proste ćwiczenia, uczestniczyć w zabawach, wyjaśniać najważniejsze terminy. Potrafi również wymienić kilku wybitnych polskich artystów.

          • dostateczny – powinien przyswoić podstawowe wiadomości oraz najprostsze umiejętności. Bardzo rzadko jest nieprzygotowany do lekcji, stara się utrzymać porządek w miejscu pracy i oddaje większość zadanych prac praktycznych. Posługuje się wybranymi środkami wyrazu i stosuje typowe, proste techniki plastyczne. Uczeń powinien samodzielnie wykonywać łatwe ćwiczenia i uczestniczyć w zabawach, a także współpracować w grupie i podejmować próby twórczości plastycznej. Umie podać nazwiska kilku wybitnych polskich twórców.

          • dobry – potrafi wykorzystać w praktyce zdobytą wiedzę i umiejętności. Zawsze przynosi na lekcje potrzebne materiały i dba o estetykę swojego miejsca pracy. Ponadto właściwie posługuje się terminologią plastyczną i samodzielnie rozwiązuje typowe problemy. Przejawia aktywność w działaniach indywidualnych i grupowych, wkłada dużo wysiłku w wykonywane zadania i systematycznie pracuje na lekcjach. Świadomie wykorzystuje środki plastyczne i stosuje różnorodne, nietypowe techniki plastyczne. Wymienia też nazwiska kilku twórców polskich i zagranicznych. Samodzielnie próbuje analizować i porównywać wybrane dzieła sztuki oraz wyrażać własne opinie na ich temat.

          • bardzo dobry – powinien opanować i wykorzystywać w praktyce wszystkie określone w programie wiadomości i umiejętności. Ponadto bierze udział w dyskusjach na temat sztuk plastycznych i potrafi uzasadnić swoje zdanie. Korzysta z różnorodnych źródeł informacji w przygotowywaniu dodatkowych wiadomości, a także uczestniczy w działaniach plastycznych na terenie szkoły i poza nią, wykazuje się zaangażowaniem i pomysłowością.

          Umiejętnie posługuje się środkami plastycznymi i dobiera technikę do tematu pracy. Podaje też nazwiska wybitnych artystów w Polsce i na świecie. Analizuje i porównuje dzieła sztuki oraz wyraża własne opinie na ich temat.

          • celujący – powinien przejawiać szczególne zainteresowanie sztukami plastycznymi oraz talent, a także wykazywać zaangażowanie i twórczą inicjatywę w działaniach grupowych. Ponadto bierze udział w pozaszkolnych konkursach plastycznych i odnosi w nich sukcesy oraz aktywnie uczestniczy w życiu kulturalnym szkoły i regionu. Twórczo posługuje się różnymi środkami plastycznymi i eksperymentuje z technikami plastycznymi. Potrafi wymienić wybitnych twórców polskich i zagranicznych oraz podać przykłady ich twórczości. Uczeń analizuje i interpretuje dowolne dzieła sztuki oraz uzasadnia ich wartość artystyczną.

          Ważną rolę podczas oceny osiągnięć uczniów odgrywa analiza wykonanych przez nich prac plastycznych. Bardzo istotne jest nagradzanie podczas lekcji wszelkich przejawów aktywności i zaangażowania uczniów. Sytuacje dydaktyczne muszą być tak konstruowane, by umożliwić każdej osobie osiągnięcie sukcesu. Ocena powinna spełniać funkcję motywującą i obejmować wszystkie obszary umiejętności, aktywności i postaw ucznia. Właściwa ocena tych obszarów działania pobudza do dalszej aktywnej i twórczej postawy. Sposób oceniania ma również wpływ na stosunek do przedmiotu, a ten z kolei na efektywność nauczania. Według ustaleń psychologii wychowawczej dzieci motywuje do dalszej nauki bardziej pozytywne niż surowe ocenianie. Dlatego w szkole podstawowej należy w sposób szczególny docenić wszelkie starania i aktywność uczniów. Ewaluacja osiągnięć powinna odbywać się systematycznie na każdej lekcji, podczas której należy obserwować zarówno indywidualną, jak i grupową pracę uczniów. Ocenie podlegają umiejętności ponadprzedmiotowe, a w szczególności umiejętność współpracy w zespole, planowania i organizowania własnego warsztatu pracy oraz rozwiązywania problemów w twórczy sposób.

           

           

          Dostosowanie wymagań edukacyjnych dla uczniów ze wskazaniami Poradni Psychologiczno Pedagogicznej

          Ze względu na różnorodne możliwości psychofizyczne uczniów, w trakcie lekcji plastyki oraz w procesie oceniania stosowane będą następujące zasady związane z dostosowaniem wymagań edukacyjnych w stosunku do uczniów mających specyficzne trudności w uczeniu się oraz dla uczniów z orzeczeniem:


           

          1. Dostosowanie wymagań edukacyjnych, czasu i tempa pracy do aktualnych możliwości ucznia

          2. Stała obserwacja i pomoc w organizowaniu warsztatu pracy (udzielanie dodatkowych wskazówek, naprowadzanie na prawidłowy tok rozumowania, kontrolowanie toku myślenia podczas wykonywania zadań),

          3. Podczas oceniania branie przede wszystkim pod uwagę stosunku ucznia do przedmiotu, jego chęci, wysiłku, przygotowania do zajęć w materiały, niezbędne pomoce itp.

          4. Zadawanie ćwiczeń stymulujących rozwój zaburzonych funkcji,

          5. Większa ilość czasu na kartkówkach lub przy wykonywaniu kart pracy, w miarę potrzeb pomoc w ich odczytaniu,

          6. Wyznaczenie większej ilości czasu na opanowanie materiału,

          7. Podpowiadanie tematu pracy plastycznej, częste podchodzenie do ucznia, ukierunkowywanie w działaniu,

          8. Liberalne ocenianie wytworów artystycznych ucznia.


           

          Każdy uczeń, który posiada opinię Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej o dysfunkcjach, jest oceniany zgodnie z indywidualnymi zaleceniami. 

           Przy ustalaniu oceny nauczyciel bierze po uwagę: 

          • indywidualne możliwości i właściwości psychofizyczne każdego ucznia, 

          • wysiłek wkładany przez ucznia w pracę, 

          • zainteresowanie przedmiotem,

           • zaangażowanie ucznia na zajęciach.

           

           

          Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych: uczeń słabowidzący


          1. Właściwe umiejscowienie dziecka w klasie: 

          - zapobiegające odblaskowi pojawiającemu się w pobliżu okna, 

          - zapewniające właściwe oświetlenie oraz widoczność, 

          2. Umożliwienie dogodny dostęp do tablicy (możliwość łatwego podejścia,  gdy uczeń nie rozpoznaje pisma ze swojego miejsca); 

          3. Podawanie modeli i przedmiotów do obejrzenia z bliska; 

          4. Udostępnianie tekstów ( np. testów sprawdzających wiedzę ) w wersji powiększonej;

          5. Ograniczanie wszelkich błyszczących powierzchni o niepożądanym odblasku; 

          6. Unikanie podczas zapisów na tablicy innych kolorów kredy niż biały i żółty; 

          7. Zachęcanie ucznia do korzystania z przyborów pisarskich o ciemnej, równomiernej kresce; 

          8. Zwracanie uwagi na szybką męczliwość dziecka związaną ze zużywaniem większej energii na patrzenie i interpretację informacji uzyskanych drogą wzrokową  ( wydłużanie czasu na wykonanie określonych zadań); 

          9. Częste zadawanie pytania- „co widzisz?” w celu sprawdzenia i uzupełnienia słownego trafności doznań wzrokowych;  - słowne objaśnianie wszystkiego co ma zrobić uczeń, aby w pełni mógł uczestniczyć  w zajęciach;

          10. Wyróżnienie ważnych treści za pomocą markera;

          11. Ograniczenie ilości materiałów do czytania;

          12. Umożliwienie pracy z użyciem sprzętu wspomagającego widzenie np. laptop, lupa,

          13. Przewaga odpowiedzi ustnych nad pisemnymi.

           

           

          Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych: uczeń słabosłyszący


          - zapewnienie dobrego oświetlenia klasy oraz miejsca dla dziecka w pierwszej ławce  w rzędzie od okna. Uczeń będąc blisko nauczyciela ( od 0,5 do 1.5 m ), którego twarz jest dobrze oświetlona, może słuchać jego wypowiedzi i jednocześnie odczytywać mowę z ust; 

          - umożliwienie dziecku odwracania się w kierunku innych kolegów odpowiadających na lekcji, co ułatwi lepsze zrozumienie ich wypowiedzi;

          - mówienie do dziecka wyraźnie używając normalnego głosu i intonacji, unikanie gwałtownych ruchów głową czy nadmiernej gestykulacji;

          - dbanie o spokój i ciszę w klasie, eliminowanie zbędnego hałasu w czasie zajęć;

          - upewnianie się czy polecenia kierowane do całej klasy są właściwie rozumiane przez dziecko niedosłyszące. W przypadku trudności zapewnienie mu dodatkowego wyjaśnienia, sformułowania inaczej polecenia, używając prostego, znanego dziecku słownictwa; 

          - dostosowanie tempa pracy do możliwości ucznia z wadą słuchu, który może mieć trudności z równoczesnym wykonywaniem kilku czynności w tym samym czasie ( nie jest w stanie słuchać nauczyciela - co wymaga obserwacji jego twarzy - jednocześnie otworzyć książkę na odpowiedniej stronie i odnaleźć wskazane ćwiczenie); 

          - w czasie lekcji wskazane jest używanie jak najczęściej pomocy wizualnych i tablicy  ( m.in. zapisanie nowego tematu, nowych i ważniejszych słów, itp.)

          - przygotowywanie uczniowi z niedosłuchem planu pracy na piśmie opisującego zagadnienia poruszane na lekcji; aktywizowanie dziecka do rozmowy poprzez zadawanie prostych pytań, podtrzymywanie jego odpowiedzi przez dopowiadanie pojedynczych słów, umowne gesty, mimiką twarzy;

          - zwracanie się do dziecka niesłyszącego, zadawanie pytań w celu zmobilizowania go do lepszej koncentracji uwagi i ułatwienia mu lepszego zrozumienie tematu;

          - stosowanie ćwiczenia w pisaniu ze słuchu tylko wyrazów lub zdań, wcześniej  z dzieckiem utrwalonych, w oparciu o znane mu słownictwo.  Jeżeli pisanie ze słuchu sprawia dziecku niedosłyszącemu duże trudności można je zastąpić inną formą ćwiczeń w pisaniu.

          - nie uwzględnianie przy ocenie prac dziecka błędów wynikających  z niedosłuchu, one nie powinny obniżyć ogólnej oceny pracy (błędy mogą stanowić dla nauczyciela podstawę, do podjęcia z dzieckiem dalszej pracy samokształceniowej i korekcyjnej oraz ukierunkowania rodziców do dalszej pracy w domu);

          - ocenianie błędów w pisowni w formie opisowej, udzielając dziecku wskazówek do sposobu ich poprawienia; -- wydłużanie czasu na opanowanie koniecznych i podstawowych wiadomości zawartych w programie nauczania;

          - przy ocenie osiągnięć ucznia z wadą słuchu należy szczególnie doceniać własną aktywność i wkład pracy ucznia, a także jego stosunek do obowiązków szkolnych  ( systematyczność, obowiązkowość, dokładność ).